Hoogspanning

Omgaan met hoogspanningslijnen in Vlaanderen

Naar aanleiding van de hoogspanningsprojecten Brabo en Stevin gaf de Vlaamse regering in juni 2012 aan dat er bij de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen een goede afweging moet gemaakt worden tussen effecten op mens en milieu, visuele hinder, geluidshinder, technische mogelijkheden en financiële gevolgen van de keuze voor een bepaald traject. Concreet zijn een aantal aanbevelingen geformuleerd die ook voor andere projecten nuttig zijn:

  • Het overspannen van woningen, scholen en kinderdagverblijven bij hoogspanningslijnen tot een minimum te beperken
  • Best geen nieuwe scholen en kinderdagverblijven in de magneetveldcontour te plaatsen.

Uitgangspunt is zoveel mogelijk vermijden dat er nieuwe situaties ontstaan waar er langdurige blootstelling is aan meer dan 0,4 µT.  In de praktijk wil dit zeggen dat er bij de vergelijking van mogelijke nieuwe trajecten rekening wordt gehouden met overspanningen van woningen, gebouwen en onbebouwde woonpercelen.

Het voorzorgbeleid bestaat uit zoveel mogelijk vermijden van het overspannen van woningen en gebouwen. Het volledig vermijden van overspanningen en woningen binnen 0,4 µT-contouren is in een Vlaamse context onmogelijk gezien de verspreide en dichte bebouwing. 

Magnetische velden en rekenmodel

De straling van hoogspanningslijnen creëert elektrische en magnetisch velden. Die straling wordt ook wel ELF-straling (Extreem Lage Frequentie) genoemd en heeft een frequentie van 50 Hz. De elektrische velden die bij die frequenties ontstaan, kunnen in normale omstandigheden het lichaam niet binnendringen. Door bijvoorbeeld muren, bomen, ... worden de elektrische velden afgeschermd.  Bij ondergrondse kabels worden de elektrische velden tegengehouden door het isolerende omhulsel rond de geleiders.

Magnetische velden daarentegen laten zich niet tegenhouden door dergelijke materialen en kunnen dus wel het lichaam binnendringen.

In samenwerking met IMEC werkte het Departement Omgeving aan een nieuw rekenmodel. Dit model berekent hoe groot de magnetische velden zijn in de buurt van hoogspanningslijnen.

Ruimtelijke ontwikkeling

RO-hoogspanning-250x176.jpgHet rekenmodel kan gebruikt worden bij de ruimtelijke ontwikkeling van gebieden omdat men dan kan bepalen welk ontwikkelingsscenario het minste blootstelling veroorzaakt. Het gaat dan over de inplanting van woningen, sportterreinen en jeugdverblijven. Het rekenmodel wordt daarom ook gebruikt bij advisering van ontwikkelingsplannen in de buurt van hoogspanningslijnen of bij de beoordeling van verschillende scenario’s bij de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen.

Gezondheidseffecten

Er werd al erg veel onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke gezondheidseffecten. Er werd bij bevolkingsonderzoeken een statistisch verband gevonden tussen wonen in de buurt van hoogspanningslijnen en het meer voorkomen van kinderleukemie. Het gaat om een statistisch verband, dat wil niet zeggen dat magnetische velden de oorzaak zijn van het meer voorkomen van leukemie (dan is het een oorzakelijk verband). Om te bewijzen dat dat magnetisch veld de oorzaak is, was er bevestiging nodig uit onderzoek op proefdieren en op cellijnen. Dat bijkomend onderzoek heeft nooit kunnen aantonen dat de velden de oorzaak zijn van het meer voorkomen van kinderleukemie.

Op dit moment zijn er geen wetenschappelijk onderbouwde studies die wijzen op andere mogelijke gezondheidseffecten. Er zijn dus geen gezondheidseffecten aangetoond bij volwassenen die verblijven in de buurt van hoogspanningslijnen.

Meer informatie hierover vindt u op de site van de BBEMG (Belgian Bioelectromagnetics group).

Meer informatie

Belgian BioElectroMagnetic Group

De BBEMG is een samenwerking van 5 onderzoeksgroepen van universiteiten en wetenschappelijke instellingen. De BBEMG onderzoekt de effecten van elektrische en magnetische velden die ontstaan bij het transport en het gebruik van elektriciteit. Op de site van de BBEMG kan je heel wat informatie vinden over magneetvelden en gezondheid.De onderzoeksprogramma's van de BBEMG worden uitgevoerd dankzij de financiële steun van Elia (de beheerder van het hoogspanningsnet) onder een statuut dat de wetenschappelijke vrijheid van de onderzoeksteams respecteert (vrijheid van onderzoek, communicatie en publicatie).

Contacteer ons

Team Omgeving en gezondheid

Berekening aanvragen

Woont u dicht bij een hoogspanningslijn?

Wilt u graag een berekening van de blootstelling aan magnetische velden?

Mail naar
gezondheid.omgeving@vlaanderen.be

Berekeningen magnetische velden